Over Cultuureducatie met Kwaliteit

Waarom?

Vanaf 2016 eist de onderwijsinspectie, dat cultuureducatie geborgd is de beleidsplannen van basisscholen. Daarnaast moet de basisschool kunnen aantonen, dat de gelden uit de prestatiebox (€ 10,90 per leerling) effectief zijn ingezet voor cultuureducatie. Maar waarom hecht de overheid zoveel waarde aan cultuureducatie in het basisonderwijs?

Cultuur – daarmee onderscheidt de mens zich.
De definitie van cultuur is ‘tastbare uitingen van waarden en normen, opvattingen, tradities en leefstijlen’, de samenleving dus in al haar facetten. Die uitingen vind je terug in ons erfgoed, in onze tradities, in onze landbouw en industrie, in de talen, in onze ambachten en in kunst: muziek, dans, drama, beeldende kunst, literatuur en media. Zij zijn ontstaan en ontstaan nog steeds doordat de mens wil ervaren, ontdekken, leren en creëren. Dit doet de mens al vanaf het moment, dat zij het eerste gereedschap bedacht en de eerste grottekeningen maakte. Hiermee onderscheidt de mens zich van de dieren.

Ervaren – ontdekken – leren – creëren
Wat kinderen meekrijgen vanuit hun culturele omgeving vormt hen. Het zijn hun wortels, waarmee ze bekend moeten zijn. Door deze te ervaren leren ze respect te hebben hiervoor, er kritisch over te denken en eigen keuzes te maken. Daarnaast ontdekt het kind zichzelf en zijn eigen talenten en beperkingen. En het ontdekt, dat het zelf ook kan creëren.

Visie1Kinderen voorbereiden op een veranderende wereld
Onze samenleving verandert in hoog tempo door de vele technische ontwikkelingen en de globalisering. In 2020 zijn er bijvoorbeeld andere beroepen en zien de scholen er heel anders uit. Om hiermee om te kunnen gaan, hebben kinderen een uitgebreid palet aan vaardigheden nodig, zogenaamde ‘21st skills’ zoals samenwerken, creativiteit, sociale en culturele cultuureducatie leren kinderen deze vaardigheden. Zoals in het rapport ‘Leren – inspireren – creëren’ (Bron: Publicaties onderwijsraad 2012) het volgende aangegeven: ‘Cultuureducatie draagt bij aan de ontwikkeling van leergebied-overstijgende vaardigheden, zoals analyseren, creëren en reflecteren.


Hoe?

Cultuureducatie in het hart van het onderwijs
‘Cultuureducatie hoort thuis in het hart van het onderwijs: daar wordt een fundament gelegd voor de culturele ontwikkeling van kinderen. Momenteel heeft het vakgebied een marginale plek in het curriculum van de school. Leraren missen inhoudelijke handvatten en voelen zich niet deskundig genoeg. De culturele sector, waar zij veelal een beroep op doen, is onoverzichtelijk en versnipperd. Het is belangrijk dat scholen zélf de regie gaan voeren over cultuureducatie en hun omgeving hierbij betrekken.’ (Bron: ‘Leren – inspireren – creëren’ Publicaties onderwijsraad 2012)

Subsidieregeling Cultuureducatie met Kwaliteit
De rijksoverheid heeft naar aanleiding van bovengenoemde publicatie geconstateerd, dat er actief ingezet moet worden op het terugbrengen van cultuureducatie in het hart van het onderwijs. In samenspraak met provincies en gemeenten is door de staatssecretaris een bestuurlijk kader Cultuureducatie met Kwaliteit opgesteld. Het Fonds voor Cultuurparticipatie heeft op basis hiervan in opdracht van de rijksoverheid de subsidieregeling Cultuureducatie met Kwaliteit ontwikkeld. In het kader van die regeling kunnen culturele instellingen aanvragen indienen bij het Fonds voor Cultuurparticipatie. Het Nationaal Glasmuseum Leerdam heeft als penvoerder een aanvraag ingediend met het doel om cultuureducatie te verankeren in het basisonderwijs.


Wat?

Cultuureducatie in  de Alblasserwaard Vijfheerenlanden
In oktober 2013 is de deelregeling Cultuureducatie met Kwaliteit Alblasserwaard Vijfheerenlanden, kortweg CmK-AV, gehonoreerd. Deze wordt gefinancierd door het Fonds voor Cultuurparticipatie, gemeenten Alblasserwaard Vijfheerenlanden, de schoolbesturen van Alblasserwaard Vijfheerenlanden, Het Kunstgebouw en het Nationaal Glasmuseum. Dankzij deze regeling kunnen scholen en culturele aanbieders gebruik maken van een kosteloos (maar niet vrijblijvend) trainingstraject, gefinancierd vanuit deze deelregeling . De doelstellingen voor 2016 van de deelregeling zijn :

  • Cultuureducatie is op kwalitatief hoog niveau geborgd in het beleid van minstens 30 basisscholen en zij voldoen daarmee aan de eis van de onderwijsinspectie;
  • De expertise op het gebied van cultuureducatie is binnen de scholen significant toegenomen;
  • Minstens 30 culturele aanbieders hebben een zodanige expertise, dat zij een educatief aanbod kunnen ontwikkelen, dat aansluit op de vraag van de basisscholen;
  • Er is een structureel netwerk ontstaan tussen basisscholen, culturele aanbieders in de lokale omgeving en de culturele beleidsmakers.

Trainingen en coaching voor de scholen
In de regio Alblasserwaard Vijfheerenlanden krijgen zoveel mogelijk scholen de kans om hun visie op het gebied van cultuureducatie helder te krijgen én vast te leggen in hun beleidsplan. Zo zijn de scholen in de Alblasserwaard Vijfheerenlanden voorbereid wanneer de inspectie hen aanspreekt op de inhoud van hun beleid ten aanzien van cultuur.

Het traject bestaat uit twee sporen:

  • Opleiding tot Intern Cultuur Coördinator
  • Coaching traject De Cultuurloper

Opleiding tot Intern Cultuur Coördinator
Als school is het verstandig om binnen uw team een eindverantwoordelijke te hebben voor de uitvoering van de cultuureducatie. Hiervoor is de functie Intern Cultuur Coördinator (ICC’er) gecreëerd. Deze ICC’er helpt bij het schrijven van het beleidsplan en het bijbehorende activiteitenplan, coördineert de uitvoering hiervan in school en is het aanspreekpunt in de school voor cultuur. Na afsluiting zijn er ook verdiepingstrainingen voor de ICC’er.

Meer informatie over de opleiding tot ICC’er vindt u hier

De Cultuur Loper
Met behulp van een coach brengt de directeur met de ICC’er of een betrokken leerkracht in kaart wat de school al doet op cultureel gebied en wat haar ambities zijn. Samen met het team borgen zij deze ambities in het beleidsplan. Daarnaast is er de keuze voor een verdiepingsfase, waarbij of een activiteitenplan wordt ontwikkeld of aan verbetering van de expertise van het team wordt gewerkt.

Als de leerkracht twee maanden, voordat De Cultuur Loper begint, met de ICC-opleiding start, vullen deze twee elkaar naadloos aan. Binnen een half jaar heeft de school een cultuur-educatief beleid, waarmee het voldoet aan de eisen van de inspectie.

Voor meer informatie ga naar cultuurloper.kunstgebouw.nl

Trainingen voor  de culturele aanbieders
Om de culturele aanbieders slagvaardiger te maken in het bereiken van de basisscholen is er een traject van twee trainingen. Deze zijn:

  1. Cultuur op maat
  2. Van idee tot product

Door deze trainingen zijn de culturele aanbieders beter in staat om in te spelen op de behoeften van de basisscholen.
Bij Cultuur op Maat staat de vraag centraal: Hoe kan ik als partner van het onderwijs bijdragen aan de culturele en creatieve ontwikkeling van kinderen vanuit mijn unieke kwaliteiten / expertise?
Bij Van idee tot product zoomen ze verder in op het educatieaanbod van de instelling en zetten ze een idee om in een concreet educatieproduct.

Voor meer informatie over de trainingen, kijk hier

Netwerkvorming
Om de culturele aanbieders, de basisscholen en de cultureel beleidsmakers met elkaar in contact te brengen, organiseert CmK-AV netwerkbijeenkomsten, namelijk:

  • Platform C: een vierjaarlijkse laagdrempelige en vooral gezellige meeting bij een culturele aanbieder of school, waarin de slogan van CmK-AV ‘ervaren-ontdekken-leren-creëren’ geheel tot uiting komt.
  • Podium C: eens in het jaar een open podium, waarop scholen en culturele aanbieders hun producten en resultaten van cultuureducatie aan elkaar laat zien.
  • Digitale nieuwsbrief: verschijnt vier keer per jaar met allemaal actuele informatie over CmK-AV en ontwikkelingen in het culturele veld.

Wie?

Projectgroep

De projectgroep stelt een werkplan op en maakt een planning van haar taken op basis van de fasering in tijd van de activiteiten.

Cintha de Vreede
Projectleider/ Cultuurnetwerker – Cultuureducatie met Kwaliteit Alblasserwaard Vijfheerenlanden
cmk@nationaalglasmuseum.nl // 0345-612714/06-27536859

Sacha Kraan
Combinatiefunctionaris Cultuur en Educatie, Leerdam,
Educatie medewerker Nationaal Glasmuseum Leerdam:
educatie@nationaalglasmuseum.nl // 06-51698254

Petra de Jong
Combinatiefunctionaris Cultuur, Giessenlanden – O2A5
petradejong@o2a5.nl // 06-15482263

Esther Batenburg
Combinatiefunctionaris Cultuur, Gorinchem
e.batenburg@gorinchem.nl // 0183-659406

Ingrid Fijen
Contactpersoon voor Hardinxveld-Giessendam en Molenwaard, medewerker Kunstgebouw Ingrid.Fijen@kunstgebouw.nl // 06-27554130

Mathilda Poirot
Communicatiemedewerker gemeente Giessenlanden
m.poirot@giessenlanden.nl // 06-20534623

Marijke Bos
Cultuurcoach Molenwaard
marijkebos@planet.nl// 06-12092650

Nancy Hagman-van Zundert
Cultuurcoach Hardinxveld-Giessendam
n.hagman@servanda.nl // 0184-612771 / 06-23537791


Begeleidingscommissie

Margriet Gersie
Directeur Kunstgebouw
Margriet.Gersie@kunstgebouw.nl // 015-2154505

Arend-Jan Weijsters
Directeur Nationaal Glasmuseum Leerdam Arend-Jan Weijsters
directeur@stichtingglas.nl // 034-5612714 0f 06-13073783

Egbert van den Dam
Programmamanager Domein Sociaal Gemeente Gorinchem
e.v.d.dam@gorinchem.nl // 0183-659571

Bert van der Lee
Directeur O2A5
bvanderlee@o2a5.nl // 0183-566690

Partners


Logos-partners_0002_Layer 10       Logos-partners_0001_Layer 11 Logos-partners_0008_Layer 3